Hướng dẫn thuế hộ kinh doanh và bán hàng online

Nếu bạn bán hàng trên Shopee, TikTok Shop, Lazada hay bán qua Facebook và Zalo, bạn đang là cá nhân kinh doanh dưới góc nhìn của cơ quan thuế. Nghĩa vụ thuế phát sinh từ doanh thu, không phụ thuộc vào việc bạn có đăng ký kinh doanh hay chưa.

Bài này giải thích ai phải nộp, nộp bao nhiêu, sàn thương mại điện tử khấu trừ thay bạn thế nào, và bạn còn phải tự làm gì.

Ai phải nộp thuế kinh doanh

Hai nhóm chính:

• Hộ kinh doanh đã đăng ký với cơ quan đăng ký kinh doanh, có địa điểm cố định.
• Cá nhân kinh doanh chưa đăng ký hộ kinh doanh nhưng có hoạt động bán hàng, cung cấp dịch vụ, bán hàng online, cho thuê tài sản.

Điểm quan trọng: chưa đăng ký kinh doanh không có nghĩa là không phải nộp thuế. Cơ quan thuế xác định nghĩa vụ dựa trên hoạt động thực tế và doanh thu, mà dữ liệu doanh thu từ các sàn thương mại điện tử nay đã được chia sẻ với ngành thuế.

Cách tính thuế khác hoàn toàn với người làm công ăn lương

Đây là điều nhiều người bán hàng hiểu sai. Thuế kinh doanh tính trên doanh thu, không trừ chi phí và không có giảm trừ gia cảnh.

Tiêu chí	Làm công ăn lương	Kinh doanh, bán online
Căn cứ tính	Thu nhập sau khi trừ bảo hiểm và giảm trừ	Doanh thu
Giảm trừ gia cảnh	Có	Không
Trừ chi phí nhập hàng	Không áp dụng	Không được trừ
Cách tính	Biểu lũy tiến năm bậc	Tỉ lệ cố định theo ngành nghề
Loại thuế	Thuế thu nhập cá nhân	Thuế thu nhập cá nhân và thuế giá trị gia tăng

Tỉ lệ thuế khác nhau theo ngành nghề. Bán buôn bán lẻ hàng hóa chịu tỉ lệ thấp nhất, dịch vụ chịu tỉ lệ cao hơn, cho thuê tài sản lại có tỉ lệ riêng. Bạn cần tra đúng tỉ lệ cho ngành của mình, vì áp nhầm dẫn tới khai sai.

Ngưỡng doanh thu phải nộp thuế

Ngưỡng hiện hành là một tỷ đồng doanh thu mỗi năm. Từ mức này trở xuống, bạn không phải nộp thuế giá trị gia tăng và thuế thu nhập cá nhân từ hoạt động kinh doanh. Nghĩa vụ kê khai thì vẫn còn.

Vượt ngưỡng thì chỉ phần doanh thu vượt trên một tỷ đồng mới chịu thuế thu nhập cá nhân, không phải toàn bộ doanh thu. Đây là điểm đã thay đổi so với quy định cũ, nên nhiều tài liệu trên mạng vẫn đang hướng dẫn sai. Diễn biến từ mốc 500 triệu lên 1 tỷ có ở bài Nghị định 141/2026 và Luật 09/2026 về ngưỡng 1 tỷ.

Mốc	Ngưỡng doanh thu năm
Trước 2026	100 triệu đồng
Theo Luật Thuế thu nhập cá nhân 2025	500 triệu đồng
Đang áp dụng, từ 01/01/2026	1 tỷ đồng

Tỷ lệ tính thuế thu nhập cá nhân trên phần doanh thu vượt ngưỡng phụ thuộc vào ngành nghề. Muốn ra ngay con số của mình, dùng công cụ tính thuế hộ kinh doanh.

Nhóm ngành nghề	Tỷ lệ
Phân phối, cung cấp hàng hóa	0,5%
Hoạt động kinh doanh khác	1%
Sản xuất, vận tải, dịch vụ có gắn với hàng hóa, xây dựng có bao thầu nguyên vật liệu	1,5%
Dịch vụ, xây dựng không bao thầu nguyên vật liệu	2%
Cho thuê tài sản, đại lý bảo hiểm, đại lý xổ số, bán hàng đa cấp, nội dung số	5%

Ví dụ bạn bán lẻ hàng hóa với doanh thu 1,4 tỷ đồng một năm. Phần vượt ngưỡng là 400 triệu đồng, thuế thu nhập cá nhân bằng 400 triệu nhân 0,5%, tức 2 triệu đồng. Thuế giá trị gia tăng tính riêng theo tỷ lệ phần trăm trên doanh thu của hoạt động đó.

Hộ có doanh thu từ trên ngưỡng đến 3 tỷ đồng còn được chọn cách tính theo thu nhập thực tế, tức lấy doanh thu trừ chi phí hợp lý rồi nhân thuế suất, thay vì tính theo tỷ lệ trên doanh thu. Nếu chi phí của bạn lớn, hãy so hai cách trước khi chọn, theo bài cách chọn tính thuế theo doanh thu hay lợi nhuận cho hộ kinh doanh.

Sàn thương mại điện tử khấu trừ thay bạn

Các sàn như Shopee, TikTok Shop, Lazada nay có trách nhiệm khấu trừ và nộp thuế thay người bán trên sàn. Tiền thuế được trừ ngay khi sàn thanh toán doanh thu cho bạn.

Điều này giải thích vì sao số tiền về ví của bạn ít hơn doanh thu đơn hàng. Bạn nên kiểm tra báo cáo của sàn để biết chính xác đã bị khấu trừ bao nhiêu.

Bán trên nhiều sàn cùng lúc thì mỗi sàn chỉ biết phần của mình. Tổng lại có thể vượt ngưỡng trong khi từng sàn đều thấy bạn dưới ngưỡng. Trách nhiệm tổng hợp là của bạn.

Thuế khoán và kê khai

Trước đây hộ kinh doanh nhỏ nộp theo thuế khoán, tức một mức cố định ấn định cùng cơ quan thuế, không cần sổ sách. Từ 01/01/2026 phương pháp khoán đã chấm dứt. Toàn bộ hộ kinh doanh và cá nhân kinh doanh chuyển sang tự khai và tự nộp theo doanh thu thực tế. Sáu việc cần làm để chuyển đổi có ở bài hướng dẫn hộ kinh doanh chuyển từ thuế khoán sang kê khai.

Thay đổi này buộc hộ kinh doanh phải:

• Ghi chép doanh thu thực tế theo từng kỳ, theo mẫu sổ ở bài cách ghi sổ doanh thu và chi phí cho hộ kinh doanh.
• Xuất hóa đơn điện tử cho người mua khi có yêu cầu.
• Nộp tờ khai định kỳ thay vì nộp một mức cố định.

Điểm cần nhớ: không còn ai thông báo mức khoán cho bạn nữa. Không tự khai đúng hạn thì phát sinh tiền chậm nộp tính theo ngày và có thể bị xử phạt về hành vi chậm nộp hồ sơ.

Đăng ký và kê khai như thế nào

Bước 1: Đăng ký hộ kinh doanh nếu cần

Nếu có địa điểm kinh doanh cố định và quy mô ổn định, bạn đăng ký hộ kinh doanh tại cơ quan đăng ký kinh doanh cấp huyện nơi đặt địa điểm. Bán online nhỏ lẻ không có địa điểm cố định thì đăng ký thuế với tư cách cá nhân kinh doanh.

Bước 2: Đăng ký thuế và lấy mã số thuế

Nếu đã có mã số thuế cá nhân, bạn dùng chính mã đó cho hoạt động kinh doanh. Chưa có thì đăng ký mới. Xem bài mã số thuế cá nhân để biết cách tra cứu và đăng ký.

Bước 3: Nộp tờ khai theo kỳ

Nộp tờ khai trên cổng thuế điện tử hoặc trên eTax Mobile. Hộ có doanh thu trên 1 tỷ tới 50 tỷ đồng khai theo quý, trên 50 tỷ khai theo tháng. Lịch nộp và cách lập tờ khai có ở bài cách kê khai thuế theo quý cho hộ kinh doanh.

Xem hướng dẫn thao tác ở bài khai thuế trên eTax Mobile.

Bước 4: Nộp tiền thuế

Nộp qua ngân hàng liên kết ngay trên ứng dụng. Giữ lại chứng từ nộp thuế. Xem bài nộp thuế qua ngân hàng liên kết trên eTax Mobile.

Hóa đơn điện tử

Hộ kinh doanh có doanh thu năm trên 1 tỷ đồng bắt buộc dùng hóa đơn điện tử, chọn loại có mã của cơ quan thuế hoặc loại khởi tạo từ máy tính tiền. Bạn đăng ký sử dụng với cơ quan thuế, chọn một nhà cung cấp dịch vụ hóa đơn, rồi phát hành hóa đơn cho khách khi bán hàng. Hộ bán lẻ nhiều lượt nên xem bài hướng dẫn dùng hóa đơn điện tử khởi tạo từ máy tính tiền.

Hóa đơn đầu vào cũng quan trọng: giữ đầy đủ hóa đơn nhập hàng giúp bạn chứng minh nguồn gốc hàng hóa khi bị kiểm tra, tránh bị quy là hàng không rõ nguồn gốc.

Tra cứu hóa đơn của mình ở bài hóa đơn điện tử trên eTax Mobile.

Rủi ro khi không kê khai

Dữ liệu doanh thu từ sàn thương mại điện tử và từ giao dịch ngân hàng nay đã liên thông với cơ quan thuế. Việc không kê khai không còn khó phát hiện như trước.

Hậu quả gồm truy thu toàn bộ số thuế thiếu, tiền chậm nộp tính theo ngày, và phạt vi phạm hành chính. Trường hợp số tiền lớn và có dấu hiệu cố ý còn có thể bị xử lý hình sự về hành vi trốn thuế.

Nếu bạn đã kinh doanh một thời gian mà chưa kê khai, nên chủ động liên hệ cơ quan thuế để khai bổ sung. Tự giác khai trước khi bị phát hiện thường được xem xét giảm nhẹ.

Câu hỏi thường gặp

Bán hàng online nhỏ lẻ có phải nộp thuế không?

Phụ thuộc tổng doanh thu cả năm. Từ 1 tỷ đồng trở xuống thì không phải nộp. Vượt ngưỡng thì thuế giá trị gia tăng tính trên toàn bộ doanh thu, còn thuế thu nhập cá nhân theo tỷ lệ chỉ tính trên phần vượt 1 tỷ. Hãy cộng doanh thu từ tất cả các kênh bạn đang bán, không chỉ một sàn.

Sàn đã khấu trừ rồi tôi có phải khai lại không?

Phần sàn đã khấu trừ và nộp thay thì bạn không nộp lại. Nhưng bạn vẫn phải tổng hợp doanh thu từ mọi kênh để xác định đúng nghĩa vụ, và kê khai phần doanh thu ngoài sàn.

Vừa đi làm công ty vừa bán hàng online thì tính thế nào?

Hai nguồn tính riêng theo hai cách khác nhau. Lương tính theo biểu lũy tiến có giảm trừ gia cảnh. Doanh thu bán hàng tính theo tỉ lệ trên doanh thu, không giảm trừ. Bạn kê khai cả hai nhưng không gộp chung làm một.

Bán hàng lỗ có phải nộp thuế không?

Nếu tính theo tỷ lệ trên doanh thu thì vẫn phải nộp khi doanh thu vượt ngưỡng, dù lỗ. Hộ có doanh thu trên 1 tỷ tới 3 tỷ được chọn tính thuế thu nhập cá nhân theo lợi nhuận, khi đó lỗ có chứng từ thì phần thuế này bằng 0; hộ trên 3 tỷ bắt buộc tính theo lợi nhuận. Thuế giá trị gia tăng thì vẫn nộp trên doanh thu ở cả hai cách.

Cho thuê nhà có phải nộp thuế không?

Có, cho thuê tài sản là một hoạt động kinh doanh. Nếu tổng tiền cho thuê trong năm vượt ngưỡng quy định thì phải kê khai và nộp thuế theo tỉ lệ riêng của hoạt động cho thuê.

Khi nào nên chuyển từ hộ kinh doanh sang công ty?

Khi doanh thu lớn nhưng tỉ suất lợi nhuận thấp. Doanh nghiệp nộp thuế trên lợi nhuận sau khi trừ chi phí hợp lệ, còn hộ kinh doanh nộp trên doanh thu. Với ngành lãi mỏng, mô hình công ty thường có lợi hơn dù sổ sách phức tạp hơn.