Hướng dẫn hộ kinh doanh chuyển từ thuế khoán sang kê khai

Từ ngày 01/01/2026, phương pháp thuế khoán chấm dứt, mọi hộ kinh doanh và cá nhân kinh doanh chuyển sang tự khai, tự nộp theo doanh thu thực tế. Không còn ai đến thông báo mức khoán cho bạn nữa. Nghe thì to tát, nhưng với hộ có doanh thu từ 1 tỷ đồng một năm trở xuống, tức phần đông hộ nhỏ, việc bắt buộc chỉ là thông báo doanh thu một lần mỗi năm.

Bài này giúp bạn xác định mình thuộc nhóm nào, sáu việc cần làm để chuyển đổi, và những thói quen phải bỏ từ thời còn nộp khoán.

Thuế khoán bỏ rồi, thay bằng gì

Thời khoán, cơ quan thuế ấn định một mức thuế cố định cho cả năm dựa trên ước lượng quy mô kinh doanh, bạn nộp đều mà không cần sổ sách. Cơ chế mới đảo ngược lại: bạn tự ghi nhận doanh thu thật, tự xác định mình phải nộp bao nhiêu, và cơ quan thuế kiểm tra lại bằng dữ liệu.

Dữ liệu ở đây là thật chứ không phải nói cho oai. Luật Quản lý thuế mới chuyển hẳn sang quản lý dựa trên dữ liệu: hoá đơn điện tử, khai báo qua eTax Mobile và dòng tiền qua tài khoản ngân hàng. Doanh thu bạn khai cần khớp với những gì hệ thống nhìn thấy.

Bạn thuộc nhóm nào

Doanh thu năm	Nộp thuế	Việc bắt buộc
Từ 1 tỷ đồng trở xuống	Không nộp thuế giá trị gia tăng và thuế thu nhập cá nhân	Thông báo doanh thu 1 lần mỗi năm, chậm nhất ngày 31/01 năm sau, theo mẫu 01/TKN-CNKD. Thông báo tài khoản ngân hàng dùng cho kinh doanh
Trên 1 tỷ tới 3 tỷ đồng	Có	Khai và nộp thuế định kỳ. Bắt buộc dùng hoá đơn điện tử. Được chọn tính thuế thu nhập cá nhân theo tỷ lệ trên doanh thu hoặc theo thu nhập thực tế
Trên 3 tỷ đồng	Có	Khai và nộp thuế định kỳ. Bắt buộc dùng hoá đơn điện tử. Bắt buộc tính thuế thu nhập cá nhân theo thu nhập thực tế, tức doanh thu trừ chi phí hợp lý

Ngưỡng 1 tỷ đồng tính trên tổng doanh thu cả năm của bạn, cộng tất cả các cửa hàng, các kênh bán, kể cả bán online. Vì sao ngưỡng ban hành tháng 4 mà áp dụng từ tháng 1, xem bài Nghị định 141/2026 và Luật 09/2026 về ngưỡng 1 tỷ. Cách tính thuế cụ thể cho nhóm trên 1 tỷ, kèm bảng tỷ lệ theo ngành nghề, có ở bài hướng dẫn thuế hộ kinh doanh và bán hàng online.

Sáu việc cần làm để chuyển đổi

Bước 1: Ước tính doanh thu cả năm

Lấy doanh thu thực tế những tháng đã qua, ước tính những tháng còn lại, cộng tất cả các kênh bán. Con số này quyết định bạn thuộc nhóm nào trong bảng trên. Nếu đang lơ lửng quanh mốc 1 tỷ, hãy theo dõi sát từng tháng thay vì đợi cuối năm mới cộng.

Bước 2: Tách một tài khoản ngân hàng riêng cho kinh doanh

Mở hoặc chỉ định một tài khoản chỉ dùng để nhận tiền bán hàng, rồi thông báo số tài khoản đó cho cơ quan thuế qua eTax Mobile hoặc cổng dịch vụ công. Trộn tiền chợ, tiền nhà và tiền bán hàng vào một tài khoản là tự làm khó mình, vì cơ quan thuế nhìn dòng tiền mà không biết khoản nào là doanh thu.

Bước 3: Bắt đầu ghi sổ doanh thu

Ghi doanh thu từng ngày hoặc từng lần bán theo mẫu sổ của Thông tư 152/2025/TT-BTC, chọn mẫu theo bài cách ghi sổ doanh thu và chi phí cho hộ kinh doanh. Hộ nào định chọn tính thuế theo thu nhập thực tế thì ghi thêm cả chi phí, kèm hoá đơn chứng từ mua vào. Đây là việc mới hoàn toàn với người quen nộp khoán, nên bắt đầu sớm và đều tay.

Bước 4: Đăng ký hoá đơn điện tử nếu vượt 1 tỷ

Doanh thu năm trên 1 tỷ đồng thì bắt buộc dùng hoá đơn điện tử có mã của cơ quan thuế, hoặc hoá đơn khởi tạo từ máy tính tiền có kết nối dữ liệu. Dưới ngưỡng thì chưa bắt buộc nhưng vẫn được đăng ký nếu cần xuất hoá đơn cho khách. Thủ tục đăng ký ở bài đăng ký và tra cứu hoá đơn điện tử trên eTax Mobile. Bán lẻ tại quầy thì xem thêm bài hóa đơn điện tử khởi tạo từ máy tính tiền.

Bước 5: Cập nhật thông tin đăng ký nếu có thay đổi

Đổi địa điểm, thêm ngành hàng, đổi người đại diện hộ thì cập nhật với cơ quan đăng ký kinh doanh và cơ quan thuế. Thông tin lệch là nguồn gốc của rất nhiều thông báo yêu cầu giải trình sau này.

Bước 6: Khai hoặc thông báo đúng hạn

Nhóm dưới 1 tỷ gửi thông báo doanh thu trước ngày 31/01 năm sau. Nhóm trên 1 tỷ khai định kỳ và nộp thuế theo từng kỳ. Cả hai làm được trên eTax Mobile, xem bài khai thuế khi cho thuê nhà hoặc kinh doanh trên eTax Mobile. Có số phải nộp thì nộp qua ngân hàng liên kết theo bài nộp thuế trên eTax Mobile.

Ba thói quen thời khoán phải bỏ

• Chờ cơ quan thuế báo mức phải nộp. Lệ phí môn bài cũng đã bỏ từ 2026, nên đừng nộp theo thói quen, xem bài hộ kinh doanh có còn phải nộp lệ phí môn bài không. Không còn ai báo nữa. Không tự khai đúng hạn thì phát sinh tiền chậm nộp tính theo ngày và có thể bị xử phạt về hành vi chậm nộp hồ sơ.
• Nghĩ dưới 1 tỷ là không phải làm gì. Không nộp thuế nhưng vẫn phải thông báo doanh thu mỗi năm và thông báo tài khoản ngân hàng.
• Không giữ hoá đơn mua hàng. Thời khoán không ai hỏi, nhưng nay nếu bạn vượt 1 tỷ và muốn tính thuế theo thu nhập thực tế thì chi phí không có chứng từ sẽ không được trừ.

Câu hỏi thường gặp

Hộ dưới 1 tỷ không thông báo doanh thu thì sao?

Thông báo doanh thu là nghĩa vụ bắt buộc dù không phải nộp thuế. Bỏ qua thì bị coi là chậm nộp hồ sơ, và cơ quan thuế không có căn cứ để xác nhận bạn thuộc diện dưới ngưỡng.

Doanh thu vượt 1 tỷ giữa năm thì xử lý thế nào?

Khi doanh thu thực tế vượt ngưỡng, bạn chuyển sang nghĩa vụ của nhóm trên 1 tỷ: khai và nộp thuế, dùng hoá đơn điện tử. Bạn bắt đầu khai từ quý mà doanh thu cộng dồn từ đầu năm vượt 1 tỷ đồng, xem ví dụ ở bài cách kê khai thuế theo quý cho hộ kinh doanh.

Bán online trên sàn có phải tự khai nữa không?

Sàn thương mại điện tử có chức năng đặt hàng và thanh toán sẽ khấu trừ, nộp thuế thay bạn cho doanh thu trên sàn. Nhưng doanh thu đó vẫn cộng vào tổng doanh thu năm để xác định bạn thuộc nhóm nào, và bán qua kênh khác thì vẫn phải tự khai.