Cách lấy lại 10% thuế bị khấu trừ khi thử việc, làm thời vụ

Có hai tin tốt cho người làm thử việc, thời vụ, cộng tác viên. Từ 01/7/2026, ngưỡng bị khấu trừ 10% nâng từ 2 triệu lên 5 triệu đồng mỗi lần chi trả. Và nếu đã lỡ bị trừ mà thu nhập cả năm chưa tới mức chịu thuế, bạn lấy lại được toàn bộ qua quyết toán.

Nghe thì đơn giản, nhưng rất nhiều sinh viên và người làm tự do bỏ mặc khoản này vì nghĩ thủ tục rắc rối. Thật ra chỉ mất một buổi tối. Bài này chỉ rõ khi nào bị trừ, cách làm cam kết để khỏi bị trừ, và năm bước lấy lại tiền.

Khi nào bị khấu trừ 10%

Khấu trừ 10% áp dụng cho cá nhân cư trú không ký hợp đồng lao động hoặc ký hợp đồng lao động dưới 3 tháng, với mỗi lần nhận tiền từ ngưỡng quy định trở lên. Nhóm này gồm hợp đồng thử việc ký riêng, lao động thời vụ, cộng tác viên, người nhận thù lao dịch vụ.

Thời điểm chi trả	Ngưỡng bị khấu trừ 10%
Trước 01/7/2026	Từ 2 triệu đồng mỗi lần
Từ 01/7/2026	Từ 5 triệu đồng mỗi lần

Khoản dưới 5 triệu đồng mỗi lần giờ không bị khấu trừ, trừ khi chính bạn đề nghị nơi chi trả khấu trừ. Nhiều cộng tác viên nhận vài triệu mỗi đợt sẽ thấy ngay khác biệt trên phiếu thanh toán.

Một điểm hay bị nhầm: nếu thời gian thử việc nằm luôn trong hợp đồng lao động từ 3 tháng trở lên, công ty khấu trừ theo biểu lũy tiến như nhân viên chính thức, không phải 10%. Chỉ hợp đồng thử việc ký riêng mới rơi vào nhóm 10%. Cách tính theo biểu lũy tiến ở bài cách tính thuế theo biểu 5 bậc mới.

Làm cam kết để khỏi bị trừ ngay từ đầu

Nếu bạn ước tính tổng thu nhập cả năm, sau khi trừ giảm trừ gia cảnh, vẫn chưa tới mức phải nộp thuế, bạn có thể làm bản cam kết theo mẫu 08/CK-TNCN gửi nơi chi trả. Khi có cam kết hợp lệ, nơi chi trả tạm không khấu trừ 10%.

Mốc để tự ước tính: không có người phụ thuộc và không đóng bảo hiểm thì thu nhập dưới khoảng 186 triệu đồng một năm, tức 15,5 triệu đồng mỗi tháng bình quân, là chưa phải nộp thuế. Có người phụ thuộc thì mốc cao hơn, mỗi người cộng thêm 6,2 triệu đồng mỗi tháng.

Ví dụ: sinh viên làm thời vụ ba nơi

Bạn Nam là sinh viên năm cuối, trong năm làm thời vụ cho ba nơi, không ký hợp đồng lao động, mỗi đợt nhận từ 5 triệu đồng trở lên nên bị trừ 10%. Không có người phụ thuộc, không đóng bảo hiểm.

Dòng	Số tiền
Tổng thu nhập ba nơi	60.000.000
Đã bị khấu trừ 10%	6.000.000
Giảm trừ bản thân cả năm, 15,5 triệu × 12	− 186.000.000
Thu nhập tính thuế	0
Được hoàn	6.000.000

Sáu triệu đồng với một sinh viên không phải số nhỏ. Không quyết toán thì khoản đó nằm yên trên hệ thống mãi mãi.

Các bước lấy lại tiền đã bị trừ

Bước 1: Kiểm tra bạn đã có mã số thuế chưa

Có căn cước gắn chip thì mã số thuế là dãy 12 số trên thẻ. Tra lại theo trang tra cứu mã số thuế cá nhân bằng số căn cước để chắc chắn các nơi đã khai đúng mã của bạn.

Bước 2: Xin chứng từ khấu trừ ở từng nơi

Mỗi nơi đã trừ 10% cấp chứng từ cho phần của họ. Cách xin ở bài cách lấy chứng từ khấu trừ thuế thu nhập cá nhân.

Bước 3: Đối chiếu dữ liệu trên eTax Mobile

Vào phần tra cứu thông tin quyết toán, xem các nơi đã khai khấu trừ cho bạn chưa. Nơi nào thiếu thì nhắc nơi đó khai bổ sung.

Bước 4: Lập tờ khai tự quyết toán, chọn đề nghị hoàn

Dùng chức năng hỗ trợ lập tờ khai trên eTax Mobile, khai tài khoản ngân hàng đứng tên chính bạn để nhận tiền. Các bước bấm ở bài tự quyết toán thuế trên eTax Mobile.

Bước 5: Gửi và theo dõi

Nộp sau khi năm kết thúc, chậm nhất cuối tháng 4 năm sau. Hồ sơ khớp dữ liệu thường được xử lý hoàn tự động trong khoảng 3 ngày làm việc, chi tiết ở bài hướng dẫn nhận tiền hoàn thuế thu nhập cá nhân.

Ba lỗi thường gặp

• Nghĩ tiền đã trừ là mất luôn. Khoản 10% chỉ là tạm nộp trước. Thuế thật tính trên cả năm, phần trừ dư là của bạn và được trả lại khi quyết toán.
• Khai cho mỗi nơi một mã số thuế khác nhau. Dữ liệu khấu trừ bị chia ra nhiều hồ sơ, lúc quyết toán không cộng đủ được. Dùng thống nhất một mã, tức dãy 12 số trên căn cước.
• Làm cam kết cho nhiều nơi cùng lúc. Mỗi nơi đều không trừ, cuối năm cộng lại vượt mốc thì phải nộp một cục cả gốc lẫn tiền chậm nộp. Có nhiều nguồn thu nhập thì cân nhắc kỹ trước khi cam kết.

Người làm tự do nhận thù lao từ nhiều công ty có bài riêng: cách quyết toán thuế cho người làm nghề tự do. Nếu bạn vừa có hợp đồng lao động chính thức ở một nơi, vừa nhận thù lao vãng lai ở nơi khác, cách xử lý khác với người chỉ làm thời vụ. Xem bài làm nhiều công ty thì nộp hồ sơ quyết toán ở đâu.

Câu hỏi thường gặp

Tôi bị trừ 10% nhưng không quyết toán thì có bị phạt không?

Không. Nếu phần thu nhập đó bình quân không quá 15 triệu đồng mỗi tháng, đã bị trừ 10%, và bạn không đề nghị hoàn, thì không bắt buộc quyết toán phần này. Chỉ là bạn tự bỏ khoản tiền có thể lấy lại.

Công ty vẫn trừ 10% khoản dưới 5 triệu sau tháng 7/2026 thì sao?

Nhắc nơi chi trả về ngưỡng mới tại khoản 2 Điều 50 Nghị định 253/2026. Khoản đã bị trừ thì không mất, vẫn được tính là thuế đã nộp khi bạn quyết toán.

Chưa có mã số thuế thì có làm cam kết được không?

Cam kết cần mã số thuế để nơi chi trả khai thông tin của bạn. Người đã có căn cước gắn chip thì dùng luôn dãy 12 số trên thẻ, không phải đăng ký riêng.