Nghị định 253/2026: 6 thay đổi thuế TNCN từ 01/7/2026

Nghị định 253/2026/NĐ-CP có hiệu lực từ 01/7/2026, thay Nghị định 65/2013/NĐ-CP sau 13 năm, và mang tới sáu thay đổi lớn nhất với người có thu nhập từ tiền lương, tiền công. Mốc khấu trừ 10% nâng từ 2 triệu lên 5 triệu đồng mỗi lần chi trả. Khi quyết toán được trừ thêm chi phí y tế tới 23 triệu và giáo dục tới 24 triệu đồng một năm. Trợ cấp thôi việc, tiền làm thêm giờ, tiền ăn giữa ca cũng được miễn thuế rộng hơn.

Đây là văn bản hướng dẫn Luật Thuế thu nhập cá nhân số 109/2025/QH15, và phần lớn thay đổi đều theo hướng có lợi cho người lao động. Điều đáng mừng là các quy định về tiền lương áp dụng cho cả kỳ tính thuế năm 2026, không chỉ nửa cuối năm. Bài này đi qua từng thay đổi, kèm ví dụ số và việc bạn nên làm ngay từ bây giờ để không bỏ lỡ quyền lợi khi quyết toán.

Văn bản	Nghị định 253/2026/NĐ-CP quy định chi tiết một số điều và biện pháp thi hành Luật Thuế thu nhập cá nhân
Cơ quan ban hành	Chính phủ
Ngày ký	30/6/2026
Hiệu lực	01/7/2026. Quy định về thu nhập từ tiền lương, tiền công của cá nhân cư trú áp dụng cho kỳ tính thuế năm 2026
Thay thế	Nghị định 65/2013/NĐ-CP
Văn bản đi kèm	Thông tư 87/2026/TT-BTC ngày 30/6/2026 của Bộ Tài chính, hiệu lực 01/7/2026
Tình trạng	Đang có hiệu lực, rà soát ngày 27/09/2026

Sáu thay đổi trong một bảng

Nội dung	Trước đây	Theo Nghị định 253
Mốc khấu trừ 10% với thu nhập vãng lai	Từ 2 triệu đồng mỗi lần chi trả	Từ 5 triệu đồng mỗi lần chi trả
Thu nhập vãng lai vẫn được ủy quyền quyết toán	Bình quân tháng không quá 10 triệu	Bình quân tháng không quá 15 triệu
Chi phí y tế, giáo dục	Không được trừ	Trừ tối đa 23 triệu y tế và 24 triệu giáo dục mỗi năm khi quyết toán
Trợ cấp thôi việc, mất việc làm	Miễn phần theo mức pháp luật lao động	Không tính vào thu nhập chịu thuế, kể cả phần doanh nghiệp trả theo quy chế
Tiền làm thêm giờ, làm đêm, ngày phép chưa nghỉ	Chỉ miễn phần trả cao hơn giờ làm bình thường	Miễn khi đúng điều kiện, thời gian theo pháp luật lao động, phần vượt mức vẫn chịu thuế
Tiền ăn giữa ca	Miễn tới 730.000 đồng mỗi tháng	Miễn tới 1,2 triệu đồng mỗi tháng

Mốc khấu trừ 10% nâng lên 5 triệu đồng

Người không ký hợp đồng lao động, hoặc ký hợp đồng dưới ba tháng, như cộng tác viên, giảng viên thỉnh giảng, người làm tư vấn, làm dịch vụ ngắn hạn, bị nơi trả tiền khấu trừ 10% ngay khi nhận. Trước đây mốc là 2 triệu đồng mỗi lần. Từ 01/7/2026, khoản khấu trừ chỉ áp dụng khi mỗi lần chi trả từ 5 triệu đồng trở lên, theo khoản 2 Điều 50 Nghị định 253.

Ví dụ một cộng tác viên viết bài nhận 4 triệu đồng mỗi lần. Trước 01/7/2026, mỗi lần bị trừ 400 nghìn đồng. Từ 01/7/2026, cộng tác viên này nhận đủ 4 triệu. Dưới mốc 5 triệu, nơi chi trả chỉ khấu trừ khi chính bạn đề nghị.

Cần hiểu đúng một điều: không bị khấu trừ không có nghĩa là khoản đó được miễn thuế. Thu nhập vẫn được cộng vào tổng thu nhập cả năm khi quyết toán. Người có nhiều nguồn nhỏ nên tự theo dõi để cuối năm không bất ngờ. Chi tiết cho từng trường hợp có ở bài thuế thử việc bị khấu trừ 10 phần trăm và bài cách quyết toán thuế cho người làm nghề tự do.

Thu nhập vãng lai tới 15 triệu vẫn được ủy quyền quyết toán

Người đang làm chính thức ở một công ty mà có thêm thu nhập vãng lai ở nơi khác vẫn được ủy quyền cho công ty chính quyết toán thay, nếu khoản vãng lai bình quân tháng trong năm không quá 15 triệu đồng, đã bị khấu trừ 10%, và bạn không yêu cầu quyết toán phần đó. Trước đây mốc này chỉ là 10 triệu đồng.

Nhờ mốc mới, nhiều người có việc làm thêm nhỏ không còn phải tự đi quyết toán. Điều kiện đầy đủ và các trường hợp không được ủy quyền có ở bài hướng dẫn ủy quyền quyết toán thuế cho công ty.

Được trừ chi phí y tế, giáo dục tới 47 triệu đồng một năm

Đây là thay đổi được chờ đợi nhất. Từ kỳ tính thuế năm 2026, khi quyết toán, người nộp thuế cư trú được trừ chi phí khám bệnh, chữa bệnh tối đa 23 triệu đồng và chi phí giáo dục, đào tạo tối đa 24 triệu đồng mỗi năm, cho bản thân và người phụ thuộc. Mức tối đa tính chung cho cả gia đình, không nhân theo số người.

• Y tế: khám, chữa bệnh tại cơ sở trong nước, phần bảo hiểm y tế hoặc nguồn khác chưa chi trả. Cần hóa đơn, chứng từ và bảng kê chi phí khám, chữa bệnh theo mẫu của Bộ Y tế.
• Giáo dục: học phí từ mầm non tới đại học và đào tạo kỹ năng chuyên môn tại cơ sở trong nước.
• Chứng từ phải thể hiện thông tin của người nộp thuế hoặc người phụ thuộc.

Ví dụ lương gộp 30 triệu đồng mỗi tháng, một người phụ thuộc. Không có hai khoản chi này, thuế cả năm là 3.090.000 đồng. Chi 8 triệu khám chữa bệnh và 15 triệu học phí cho con, có đủ chứng từ, thì thuế cả năm còn 1.940.000 đồng, và bạn được hoàn 1.150.000 đồng khi quyết toán. Bạn có thể tự tính với số của mình bằng phần quyết toán năm trong công cụ tính thuế thu nhập cá nhân.

Theo cách tính báo Thanh Niên đưa, người có một người phụ thuộc và dùng hết hai mức trừ này chỉ bắt đầu phải nộp thuế khi thu nhập vượt khoảng 28,6 triệu đồng mỗi tháng. Con số đó cho thấy khoản trừ mới có ý nghĩa thế nào với gia đình có con đi học.

Trợ cấp thôi việc không bị tính thuế

Khoản trợ cấp thôi việc, trợ cấp mất việc làm không tính vào thu nhập chịu thuế. Điểm mới là cả phần doanh nghiệp trả theo quy chế của mình, cao hơn mức tối thiểu của pháp luật lao động, cũng được hưởng quy định này. Người nghỉ việc nhận một khoản trợ cấp lớn trước đây có thể bị tính thuế phần vượt, nay không còn lo điều đó.

Nghỉ việc giữa năm còn kéo theo chuyện quyết toán hai nơi, ủy quyền hay tự làm. Các tình huống cụ thể có ở bài cách quyết toán thuế khi nghỉ việc giữa năm.

Tiền làm thêm giờ, làm đêm và ngày phép chưa nghỉ

Theo quy định cũ tại Thông tư 111/2013/TT-BTC, chỉ phần tiền làm thêm giờ, làm đêm trả cao hơn so với giờ làm bình thường mới được miễn thuế. Nghị định 253 diễn đạt lại: tiền lương, tiền công làm việc ban đêm, làm thêm giờ, và tiền trả cho những ngày không nghỉ phép được miễn thuế, với điều kiện phù hợp với quy định về điều kiện và thời gian theo pháp luật lao động.

Hai giới hạn đi kèm cần nhớ. Phần vượt mức quy định vẫn tính vào thu nhập chịu thuế, ví dụ số giờ làm thêm vượt giới hạn cho phép. Và doanh nghiệp trả thu nhập phải lập bảng kê phản ánh rõ thời gian làm đêm, làm thêm giờ và số tiền đã trả. Nhiều bài phân tích cũng cảnh báo việc chuyển lương thường thành lương làm thêm để giảm thuế sẽ bị xem là sai phạm và bị truy thu.

Cách hiểu chi tiết phần nào được miễn, phần nào không, hiện vẫn có nguồn diễn giải khác nhau. Nếu tiền làm thêm chiếm phần lớn thu nhập của bạn, hãy hỏi bộ phận nhân sự xem công ty đang tách khoản này thế nào trên bảng lương.

Tiền ăn giữa ca miễn tới 1,2 triệu đồng

Mức tiền ăn giữa ca được miễn thuế tăng từ 730.000 đồng lên 1,2 triệu đồng mỗi người mỗi tháng. Phần công ty chi vượt mức này tính vào thu nhập chịu thuế. Với người lao động, đây là khoản nhỏ nhưng đều đặn, cộng cả năm vẫn là hơn 5,6 triệu đồng thu nhập được miễn thêm so với trước.

Đi kèm: người phụ thuộc có thu nhập tới 3 triệu đồng

Thông tư 87/2026/TT-BTC, ban hành cùng ngày với Nghị định 253, nâng mức thu nhập của người phụ thuộc. Người phụ thuộc có thu nhập bình quân tháng từ tất cả các nguồn không quá 3 triệu đồng thì vẫn được tính giảm trừ, thay cho mức 1 triệu đồng trước đây. Con đi học có làm thêm, hay cha mẹ có chút lương hưu, giờ dễ đủ điều kiện hơn.

Thông tư cũng quy định rõ hồ sơ chứng minh người phụ thuộc, như giấy khai sinh hoặc căn cước của con, giấy đăng ký kết hôn với vợ hoặc chồng, xác nhận đang đi học với con từ 18 tuổi. Cách đăng ký có ở bài đăng ký người phụ thuộc để giảm trừ gia cảnh.

Việc nên làm ngay

1. Gom hóa đơn khám chữa bệnh, bảng kê chi phí và biên lai học phí của năm 2026, đứng tên bạn hoặc người phụ thuộc.
2. Người làm tự do, cộng tác viên: lưu lại mọi khoản nhận được, kể cả khoản dưới 5 triệu không bị trừ, và giữ chứng từ khấu trừ của những khoản đã bị trừ, theo bài chứng từ khấu trừ thuế thu nhập cá nhân.
3. Kiểm tra lại người phụ thuộc đã đăng ký, và bổ sung người mới đủ điều kiện nhờ mốc thu nhập 3 triệu.
4. Ước tính trước số thuế cả năm để biết mình sẽ được hoàn hay phải nộp thêm, rồi chuẩn bị cho mùa quyết toán theo bài hướng dẫn quyết toán thuế thu nhập cá nhân.

Nghị định 253 là một phần trong chuỗi thay đổi thuế lớn của năm 2026. Toàn cảnh các văn bản theo thời gian có ở bài dòng thời gian các thay đổi chính sách thuế 2026.

Câu hỏi thường gặp

Khoản bị trừ 10% trước 01/7/2026 theo mốc 2 triệu có lấy lại được không?

Khoản đó đã khấu trừ đúng quy định lúc chi trả, nên không được trả lại riêng. Nhưng số đã bị trừ được tính là thuế đã nộp khi bạn quyết toán năm 2026. Nếu tổng thu nhập cả năm chưa tới mức phải nộp thuế, phần đã bị trừ sẽ được hoàn qua quyết toán.

Chi phí y tế, giáo dục có được trừ vào lương hằng tháng không?

Không. Hai khoản này chỉ được trừ khi quyết toán năm. Hằng tháng công ty vẫn khấu trừ theo biểu lũy tiến như cũ, phần chênh lệch sẽ được hoàn hoặc bù trừ khi quyết toán.

Quyết toán thuế năm 2025 có áp dụng Nghị định 253 không?

Không. Kỳ tính thuế năm 2025 vẫn theo quy định cũ, với giảm trừ bản thân 11 triệu và người phụ thuộc 4,4 triệu đồng mỗi tháng, không có khoản trừ y tế, giáo dục. Các quy định mới về tiền lương áp dụng từ kỳ tính thuế năm 2026.