Thủ tục chuyển người phụ thuộc từ bố sang mẹ

Chuyển được, nhưng không chuyển giữa chừng trong cùng một năm. Quy tắc gốc là mỗi người phụ thuộc chỉ được tính giảm trừ cho một người nộp thuế duy nhất trong một năm tính thuế. Muốn đổi người đứng đăng ký, bên đang đăng ký phải kết thúc trước, rồi bên kia đăng ký cho năm tiếp theo.

Bài này giải thích vì sao có quy tắc đó, hai bước cần làm, và trường hợp nào nên đổi người đứng đăng ký.

Vì sao không thể đổi giữa năm

Hệ thống thuế quản lý giảm trừ gia cảnh theo từng người phụ thuộc. Nếu cho phép đổi giữa năm, một đứa con có thể được tính giảm trừ hai lần trong cùng năm, một lần cho bố và một lần cho mẹ. Khi quyết toán, số thuế của cả hai đều sai và cả hai đều bị truy thu.

Khi nào nên đổi người đứng đăng ký

Đổi có lợi khi thu nhập hai người chênh lệch và người đang đăng ký lại là người thu nhập thấp hơn. Giảm trừ chỉ có giá trị khi nó thực sự làm giảm số thuế phải nộp.

• Nên đổi khi người đang đăng ký có thu nhập thấp tới mức dù có giảm trừ hay không cũng không phải nộp thuế. Khi đó khoản giảm trừ bị lãng phí.
• Nên đổi khi người đang đăng ký nghỉ việc, không còn thu nhập chịu thuế.
• Không cần đổi khi cả hai đều có thu nhập cao và đều phải nộp thuế ở bậc giống nhau, vì tác động gần như tương đương.

Hãy thử con số của từng người bằng công cụ tính thuế thu nhập cá nhân trước khi quyết định, nhập lần lượt có và không có người phụ thuộc để thấy chênh lệch thực tế.

Hai bước thực hiện

Bước 1: Kết thúc đăng ký ở người hiện tại

Người đang đăng ký làm thủ tục giảm người phụ thuộc. Có hai cách:

• Báo bộ phận nhân sự công ty để họ cập nhật, nếu bạn đang đi làm.
• Tự nộp hồ sơ thay đổi thông tin đăng ký thuế trên cổng thuế điện tử.

Việc này nên làm sớm, vì nếu để công ty tiếp tục tính giảm trừ trong khi bên kia đã đăng ký thì cả hai hồ sơ đều vướng.

Bước 2: Người mới đăng ký cho năm tính thuế tiếp theo

Sang năm tính thuế mới, người còn lại đăng ký người phụ thuộc như bình thường. Hồ sơ gồm bản đăng ký theo mẫu hiện hành và giấy tờ chứng minh quan hệ, thường là giấy khai sinh của con cộng giấy tờ tùy thân của người đăng ký.

Cách làm từng bước xem ở bài hướng dẫn tự đăng ký người phụ thuộc.

Ba lỗi thường gặp

• Bên mới đăng ký trước khi bên cũ kết thúc. Hệ thống phát hiện trùng và từ chối hồ sơ nộp sau.
• Nghĩ rằng đổi được ngay trong năm. Việc chuyển thường chỉ có hiệu lực từ năm tính thuế tiếp theo.
• Quên báo công ty. Nhân sự vẫn tính giảm trừ theo dữ liệu cũ, đến khi quyết toán mới lộ ra chênh lệch và bị truy thu.

Câu hỏi thường gặp

Hai vợ chồng cùng khai một đứa con thì sao?

Hệ thống phát hiện trùng và từ chối hồ sơ nộp sau. Nếu cả hai lỡ được chấp nhận, khi quyết toán cơ quan thuế sẽ truy thu phần giảm trừ tính thừa. Hai người cần thỏa thuận chọn một người đứng đăng ký.

Người đang đăng ký nghỉ việc giữa năm thì có chuyển ngay được không?

Đây là trường hợp cần hỏi trực tiếp cơ quan thuế quản lý, vì cách xử lý phụ thuộc vào việc người đó còn phát sinh thu nhập chịu thuế trong năm hay không. Đừng tự đăng ký cho người kia khi chưa được hướng dẫn.

Chuyển từ mẹ sang bố có khác gì không?

Không khác. Quy trình giống hệt, pháp luật không phân biệt bố hay mẹ. Bài này viết theo hướng bố sang mẹ vì đó là trường hợp được hỏi nhiều, nhưng áp dụng cho cả chiều ngược lại.

Chuyển người phụ thuộc là ông bà hoặc cha mẹ thì có khác không?

Quy tắc một người phụ thuộc cho một người nộp thuế vẫn áp dụng. Nhưng với ông bà, cha mẹ và anh chị em, hồ sơ thường cần thêm giấy xác nhận của địa phương về việc ai đang trực tiếp nuôi dưỡng. Xem chi tiết ở bài hướng dẫn đăng ký người phụ thuộc.

Năm nay khai sai người rồi, có sửa lại khi quyết toán được không?

Khi tự quyết toán, bạn kê khai lại toàn bộ giảm trừ theo thực tế. Nếu phát hiện đã tính thừa, bạn nộp bổ sung phần thuế thiếu. Xem cách làm ở bài hướng dẫn quyết toán thuế thu nhập cá nhân.