Trong quá trình quyết toán thuế thu nhập cá nhân (TNCN), nhiều gia đình có nhu cầu thay đổi người đăng ký giảm trừ gia cảnh cho người phụ thuộc (NPT), ví dụ chuyển từ bố sang mẹ. Tuy nhiên, việc chuyển đổi này không thể thực hiện tùy ý trong cùng một thời điểm mà phải tuân thủ quy định của pháp luật thuế hiện hành.
Dưới đây là hướng dẫn chi tiết về quy định và thủ tục liên quan đến việc chuyển người phụ thuộc từ bố sang mẹ theo các văn bản quy định hiện hành.
Quy định về việc đăng ký giảm trừ gia cảnh người phụ thuộc
Theo Thông tư 111/2013/TT-BTC hướng dẫn thực hiện Luật Thuế thu nhập cá nhân:
- Mỗi người phụ thuộc chỉ được tính giảm trừ gia cảnh cho một người nộp thuế trong cùng một năm tính thuế.
- Một người phụ thuộc không thể đồng thời được đăng ký giảm trừ cho hai người nộp thuế trong cùng thời gian.
Vì vậy, nếu trong năm tính thuế bố đã đăng ký người phụ thuộc là con để tính giảm trừ gia cảnh, thì về nguyên tắc:
- Trong cùng năm đó, mẹ không thể đăng ký giảm trừ cho cùng người phụ thuộc.
- Thông thường phải kết thúc năm dương lịch, sau đó người còn lại mới thực hiện đăng ký giảm trừ cho năm tiếp theo.
Quy định này nhằm tránh trường hợp một người phụ thuộc được tính giảm trừ hai lần trong cùng năm, dẫn đến sai lệch nghĩa vụ thuế.
Thủ tục chuyển người phụ thuộc từ bố sang mẹ
Để chuyển đăng ký giảm trừ gia cảnh người phụ thuộc từ bố sang mẹ, thông thường cần thực hiện theo hai bước sau.
Bước 1: Kết thúc đăng ký giảm trừ người phụ thuộc tại bên bố
Nếu trước đó người bố đã đăng ký giảm trừ gia cảnh cho con thì cần thực hiện thủ tục kết thúc giảm trừ người phụ thuộc.
Việc kết thúc này thường được thực hiện thông qua:
- Hồ sơ điều chỉnh thông tin đăng ký thuế
- Hoặc thông qua tổ chức trả thu nhập (ví dụ: công ty nơi người nộp thuế làm việc)
Sau khi hoàn tất việc kết thúc đăng ký tại bên bố và bước sang năm tính thuế tiếp theo, người mẹ có thể thực hiện đăng ký mới.
Bước 2: Đăng ký giảm trừ gia cảnh người phụ thuộc cho mẹ
Người mẹ (người nộp thuế mới) thực hiện đăng ký người phụ thuộc để tính giảm trừ gia cảnh.
Hồ sơ đăng ký thường gồm:
- Mẫu đăng ký người phụ thuộc:
- Mẫu 20-ĐKT-TH-TCT
- hoặc 20-ĐKT-TCT
- Giấy tờ chứng minh người phụ thuộc, ví dụ:
- Căn cước công dân (CCCD)
- Giấy khai sinh của con
Người nộp thuế có thể:
- Nộp hồ sơ trực tiếp cho cơ quan thuế, hoặc
- Đăng ký thông qua tổ chức chi trả thu nhập (ví dụ: doanh nghiệp nơi làm việc).
Một số lưu ý khi thay đổi người phụ thuộc
Khi thực hiện thay đổi người phụ thuộc để tính giảm trừ gia cảnh, người nộp thuế nên lưu ý một số điểm sau:
- Một người phụ thuộc không được đăng ký giảm trừ cho hai người nộp thuế trong cùng năm tính thuế.
- Việc thay đổi người đăng ký thường được thực hiện từ năm tính thuế tiếp theo sau khi kết thúc đăng ký ở người trước.
- Hồ sơ đăng ký cần có giấy tờ chứng minh quan hệ phụ thuộc hợp lệ.
- Trong nhiều trường hợp, việc đăng ký được thực hiện thông qua doanh nghiệp nơi người nộp thuế làm việc.
Các quy định cụ thể có thể thay đổi theo từng thời điểm hoặc theo hướng dẫn của cơ quan thuế.
Người đọc cần biết
Bài viết này được tổng hợp dựa trên các quy định hiện hành như Thông tư 111/2013/TT-BTC và các thông tin phổ biến về thủ tục đăng ký người phụ thuộc trong thuế thu nhập cá nhân.
Tuy nhiên, cần lưu ý rằng:
- Nội dung bài viết chỉ mang tính chất tham khảo và phổ biến thông tin.
- Quy định pháp luật về thuế có thể thay đổi, bổ sung hoặc được hướng dẫn khác tùy theo từng thời điểm.
- Tình huống thực tế của mỗi cá nhân có thể khác nhau và cần được cơ quan thuế hoặc đơn vị chuyên môn hướng dẫn cụ thể.
Do đó, khi thực hiện các thủ tục liên quan đến đăng ký hoặc thay đổi người phụ thuộc, người nộp thuế nên:
- Liên hệ cơ quan thuế quản lý trực tiếp, hoặc
- Tham khảo ý kiến từ tổ chức chi trả thu nhập / bộ phận kế toán thuế.
